საკუთრების უფლების კომპრომისული ბუნება პრაქტიკაში: მეზობლისგან მომდინარე ზემოქმედების მოთმენა?
ავტორი: ნინო მესხიშვილი
სამართალი და მსოფლიო · ტომი 11, № 34, გვ. 60-74 · 2025
ანოტაცია
სტატიაში განხილულია საკუთრების უფლების, როგორც ინდივიდუალური უფლებამოსილებისა და საზოგადოებრივ ურთიერთობებში ჩართული ინსტიტუტის, ევოლუცია, განსაკუთრებით სამეზობლო სამართალი და მოთმენის ვალდებულება. მიუხედავად იმისა, რომ კონტინენტური სამართლის ტრადიცია საკუთრებას ტრადიციულად ექსკლუზიურ და აბსოლუტურ უფლებად მიიჩნევს, თანამედროვე სამართლებრივი სისტემები სულ უფრო მეტად აღიარებენ, რომ საკუთრებას სოციალური ფუნქცია უნდა ჰქონდეს და სხვათა უფლებებსა და ინტერესებთან თანაარსებობდეს. საქართველოს სამართლებრივ ჩარჩოზე (სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლი) დაყრდნობით, ნაშრომი იკვლევს, როგორ წყვეტს სამართლებრივი ნორმები მეზობელ მესაკუთრეთა შორის კონფლიქტებს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც გარემოს დეგრადაცია ან სამრეწველო საქმიანობა ხელს უშლის ქონებით მშვიდობიან სარგებლობას ან მის ეკონომიკურ გამოყენებას. სტატიაში ხაზგასმულია მარეგულირებელი მექანიზმების, მაგალითად, გარემოსდაცვითი და სამშენებლო სტანდარტების, როლი და სასამართლოს გადამწყვეტი ფუნქცია, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განსაზღვროს ჩარევის დასაშვები ფარგლები. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაზე დაყრდნობით, გაანალიზებულია, როგორ აბალანსებს სასამართლო №1 დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცულ ინდივიდუალურ საკუთრების უფლებას ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-8 მუხლით გათვალისწინებულ უფრო ფართო ინტერესებთან. ეროვნული სამართლებრივი ნორმებისა და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სტანდარტების ერთობლივი ანალიზით, სტატია მიზნად ისახავს საკუთრებასთან დაკავშირებული კონფლიქტების გადაწყვეტის თანმიმდევრული ჩარჩოს ჩამოყალიბებას, რომელიც პატივს სცემს როგორც კერძო ავტონომიას, ისე საჯარო ინტერესს.
დეტალები
- პუბლიკაციის ტიპი
- სამეცნიერო სტატია
- ავტორი
- ნინო მესხიშვილი - სამართლის დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი, საქართველოს უნივერსიტეტი, საქართველო
- ჟურნალი
- სამართალი და მსოფლიო
- გამოცემის თარიღი
- 30 ივნისი 2025
- ტომი
- 11
- ნომერი
- 34
- გვერდები
- 60-74
- ენა
- ინგლისური
- DOI
- 10.36475/11.2.6
- ISSN
- 2346-7916
- დაწესებულებები
- საქართველოს უნივერსიტეტი
- წვდომა
- ღია წვდომა
- ლიცენზია
- CC BY-SA 4.0
- დაემატა კატალოგს
- მეტამონაცემების წყარო
- მოწოდებული გამომცემლის მიერ
სამართლის დარგები
საკვანძო სიტყვები
ციტირება
Meskhishvili, N. (2025). The Compromise Nature of Property Rights in Action – Tolerating Neighboring Nuisances?. Law and World, 11(34), 60-74. https://doi.org/10.36475/11.2.6
Meskhishvili, Nino. "The Compromise Nature of Property Rights in Action – Tolerating Neighboring Nuisances?." Law and World 11, no. 34 (2025): 60-74. https://doi.org/10.36475/11.2.6.
@article{meskhishvili2025_n8qm99,
title = {The Compromise Nature of Property Rights in Action – Tolerating Neighboring Nuisances?},
author = {Meskhishvili, Nino},
year = {2025},
journal = {Law and World},
volume = {11},
number = {34},
pages = {60--74},
doi = {10.36475/11.2.6},
issn = {2346-7916},
language = {en},
url = {https://lawandworld.ge/index.php/law/article/view/789},
note = {Open access}
}
TY - JOUR AU - Meskhishvili, Nino TI - The Compromise Nature of Property Rights in Action – Tolerating Neighboring Nuisances? PY - 2025 JO - Law and World VL - 11 IS - 34 SN - 2346-7916 DO - 10.36475/11.2.6 LA - en UR - https://lawandworld.ge/index.php/law/article/view/789 AB - This article explores the evolving conception of property rights as individual entitlements and socially embedded institutions, emphasizing neighbor law and the duty of tolerance. While civil-law traditions traditionally conceptualize ownership as an exclusive and absolute right, modern legal systems increasingly recognize that property must serve a social function and coexist with the rights and interests of others. Using the Georgian legal framework (Article 175 of the Civil Code), the paper examines how legal norms mediate conflicts between neighboring property owners, particularly where environmental degradation or industrial activity undermines the peaceful enjoyment or economic use of property. The article emphasizes the role of regulatory mechanisms, such as environmental and construction standards, and highlights the judiciary’s critical function in determining the permissible scope of interference on a case-by-case basis. Drawing upon the jurisprudence of the European Court of Human Rights, it analyzes how the Court balances individual property rights under Article 1 of Protocol No. 1 with broader concerns addressed under Article 8 of the European Convention on Human Rights. By integrating national legal norms with international human rights standards, the article aims to delineate a coherent framework for resolving property-related conflicts in a manner that respects both private autonomy and the public interest. KW - Property rights KW - environmental disturbance KW - tolerating neighboring nuisance KW - საკუთრების უფლება KW - გარემოსდაცვითი ზემოქმედება KW - მეზობლისგან მომდინარე ზემოქმედების მოთმენა SP - 60 EP - 74 ER -
მსგავსი კვლევები
ელექტრონული ადმინისტრაციული გადაწყვეტილება ეფექტიანობის მოთხოვნებსა და სამართლებრივი უსაფრთხოების გარანტიებს შორის
ელექტრონული ადმინისტრაციული გადაწყვეტილება საჯარო მმართველობაში ციფრული ტრანსფორმაციის ცენტრალური გამოვლინებაა, რომელიც ცვლის გადაწყვეტილებების მომზად…
ზღვის ფსკერთან დაკავშირებული დავების თავისებურებები საზღვაო სამართლის ჭრილში
გაეროს საზღვაო სამართლის კონვენციით (UNCLOS) ახალი საზღვაო სივრცის, ზღვის ფსკერის რაიონის, გამოცხადებამ, რომლის რესურსებზეც კაცობრიობის საერთო მემკვიდ…
კატასტროფების რისკების სამართლებრივი მმართველობა NEPAD-ის ფარგლებში: სახელშეკრულებო პასუხისმგებლობის დადგენა მედეგობისა და მდგრადი განვითარებისთვის აფრიკაში
ხედიჯა ზიანი, ჰიშემ მახლუფი, მოჰამედ ჰალიმ ლიმამი
ნაშრომში განხილულია აფრიკის განვითარების ახალი პარტნიორობის (NEPAD) სტრატეგია კატასტროფების რისკის შემცირების სფეროში და გაანალიზებულია ინიციატივის მი…
კონსტიტუციური მართლმსაჯულების დაცვის გარანტიები ალჟირში: საკონსტიტუციო საბჭოდან საკონსტიტუციო სასამართლომდე შედარებით ჭრილში
კონსტიტუციური მართლმსაჯულება ბევრ ქვეყანაში მრავალ გამოწვევას აწყდება, რაც გავლენას ახდენს კონსტიტუციური კონტროლის ინსტიტუტების ეფექტიანობასა და კანონ…
დროებითი ღონისძიებების ორმაგი ბუნება ევროპის ანტიმონოპოლიური სამართლის აღსრულებაში: ადმინისტრაციული განხორციელება და სასამართლო კონტროლი
ევროპულმა კანონმდებელმა დროებითი ღონისძიებები მოსალოდნელი ზიანის თავიდან აცილების მნიშვნელოვან დამცავ მექანიზმად დაადგინა. ამ ღონისძიებებს სხვადასხვა…
ამერიკული „მოწამლული ხის ნაყოფის“ დოქტრინის საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობაში დანერგვის თავისებურებები, შედარებითი ანალიზი და საერთაშორისო მნიშვნელობის შეფასება
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 72-ე მუხლი, წინა სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსთან შედარებით, დაუშვებელ მტკიცებულებად მიჩნეული შე…
დისკუსია
კომენტარი ჯერ არ არის · კომენტარები მხოლოდ დისკუსიისთვისაა და ბიბლიოგრაფიულ ჩანაწერს არ ცვლის.
დისკუსიაში ჩასართავად შედით სისტემაში.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაიწყეთ დისკუსია.